Günay Ümidin yaradıcılığı müasir Azərbaycan ədəbiyyatında səs-küy salmadan, amma dərin qatlara işləyən nadir söz hadisələrindəndir. Onun kitablarını oxuyarkən ilk diqqət çəkən məqam müəllifin həyatın zahiri qatına deyil, məhz iç qatına – görünməyən ağrılara, səssiz qırılmalara, insanın özü ilə danışdığı o gizli məkanlara üz tutmasıdır.
Bu əsərlərdə süjet çox zaman əsas yükü daşımır. Əsas olan hissdir, ovqatdır, daxili monoloqun axınıdır. Günay Ümid oxucunu hadisələrlə deyil, vəziyyətlərlə qarşılaşdırır. Onun qəhrəmanları çox vaxt danışmır – susur, amma bu susqunluq elə bir səviyyədə qurulur ki, sözün özündən daha artıq məna daşıyır.
Müəllifin dili sadədir, lakin bu sadəlik aldadıcıdır. Çünki hər cümlənin arxasında yığılmış bir ömür, bir müşahidə, bir daxili sarsıntı dayanır. O, məcazı süni şəkildə yaratmır — məcaz onun mətnində həyatın özündən doğur. Bu baxımdan onun yazı üslubu həm poetikdir, həm də sərt reallıqla üz-üzədir. Oxucu bir tərəfdən bədii zövq alır, digər tərəfdən isə öz iç dünyası ilə qarşılaşır.
Günay Ümidin kitablarında tez-tez rast gəlinən əsas xətt – insanın özünü inşa etməsi, daxili bütövlüyünü qorumağa çalışmasıdır. Onun qəhrəmanları mükəmməl deyil, amma gerçəkdir. Onlar yanılır, qırılır, bəzən susaraq uduzur, bəzən isə səssiz şəkildə qalib gəlirlər. Bu realizm oxucuda inam yaradır və mətni yaşanan bir həqiqətə çevirir.
Müəllifin psixoloji dərinliyi xüsusi qeyd olunmalıdır. O, emosiyanı şişirtmir, əksinə, onu sıxır, yığır və ən zəruri anda buraxır. Bu isə oxucuda daha güclü təsir yaradır. Çünki burada göz yaşı da, sevinc də nümayiş üçün deyil – yaşanmaq üçündür.
Günay Ümidin yaradıcılığını fərqləndirən əsas cəhətlərdən biri də onun səmimiyyətidir. Bu səmimiyyət pafosdan uzaqdır, süni qəhrəmanlıqdan uzaqdır. Onun mətni oxucuya “bax, həyat belədir” demir – sadəcə göstərir və kənara çəkilir. Oxucu isə bu göstərilənlərin içində özünü tapır.
Nəticə etibarilə, Günay Ümidin kitabları yalnız oxunmur – hiss olunur, yaşanır və bir müddət insanın içində qalır. Bu əsərlər bir dəfəlik təsir yaratmır, zaman keçdikcə dərinləşir, oxucunun yaddaşında yeni mənalar qazanır. Müasir ədəbiyyatın sürətlə səthiləşdiyi bir dövrdə bu cür dərinlik və daxili dürüstlük xüsusi dəyər kimi seçilir.
13:07 
28
